Hoe een gesprek via een onderzeese kabel de oceaan oversteekt

Een satelliet in de gebruikelijke hoge baan hangt op 36.000 km hoogte. Omhoog en weer omlaag komt er in elke richting zo'n 260 milliseconden bij, afgekort ms. Dat is genoeg om twee mensen door elkaar heen te laten praten. Onder zee duurt dezelfde oversteek ongeveer 33 ms.

Daarom dragen kabels 99% van het internetverkeer tussen de continenten, volgens de telling van de Europese Commissie, en telefoongesprekken reizen mee.

Gesprekken tussen Londen en New York begonnen in 1927, via de radio. Ze kraakten, afhankelijk van het weer, en kostten 25 dollar per minuut.

Bronnen: ITU-T G.114: one-way transmission time (2003); European Commission: EU Action Plan on Cable Security (2025); IEEE History Center: telephone transmission

Dicht bij de kust reiken vistuig en scheepsankers tot op de bodem. In ondiep water draagt de kabel daarom een mantel van staaldraden, die hem 40 tot 50 mm dik maakt, en op het continentaal plat ligt hij meestal zo'n meter diep in de zeebodem.

Toch gebeurt 65 tot 75% van de storingen aan glasvezelkabels in water van minder dan 200 m diep.

Bronnen: UNEP-WCMC and ICPC: Submarine cables and the oceans (2009)

Licht in glasvezel heeft ongeveer 5 miljoenste van een seconde nodig voor elke kilometer. Over 6.600 km komt dat op zo'n 33 ms, een dertigste van een seconde. De tekening laat het licht 200 keer trager lopen, zodat je het kunt volgen.

Telefonie-ingenieurs willen de vertraging van mond tot oor onder 150 ms houden. Daaronder merken de meeste mensen er niets van.

Bronnen: ITU-T G.114: one-way transmission time (2003); Orange: the Dunant cable lands in France (2020); Bell System Technical Journal: TAT-1, planning and performance (1957)

Vanaf de kust. Apparatuur in de aanlandingsstations stuurt een constante stroom door een geleider in de kabel, en de zee voert hem terug. In 1956 voedden de stations van TAT-1 vanaf elk uiteinde 1.950 volt in.

TAT-1 had 51 versterkers in elk van zijn twee kabels, elk met drie vacuümbuizen. In 22 jaar dienst viel geen enkele buis uit.

Bronnen: UNEP-WCMC and ICPC: Submarine cables and the oceans (2009); ITU-T G.977: optically amplified submarine cable systems (2015); Bell System Technical Journal: TAT-1, power feed equipment (1957); IEEE: Milestone, TAT-1, the first transatlantic telephone cable (2006)

Nauwelijks. Op TAT-1 deed een gesprek van Londen naar New York er 35 ms over, en een telefoniste verbond het door. Wel veranderde hoeveel gesprekken erin passen. TAT-1 had plaats voor 35 gesprekken tegelijk, met één kabel voor elke richting. TAT-8, de eerste glasvezelkabel over de Atlantische Oceaan, droeg er in 1988 al 40.000. Dunant draagt 250 terabit per seconde. Volgens Google is dat genoeg om de hele gedigitaliseerde Library of Congress drie keer per seconde te versturen.

Wat is een terabit? Een bit is een 1 of een 0. In de vezel is een lichtflits een 1 en geen flits een 0, en de laser flitst extreem snel. Elke vezel draagt ook veel kleuren licht naast elkaar, elk met een eigen reeks flitsen. Een terabit is een miljoen keer een miljoen bits.

Voor telefoongesprekken is dat makkelijker voor te stellen. Een gesprek heeft 64 kilobit per seconde nodig in elke richting. Dunant alleen heeft dus plaats voor zo'n 2 miljard gesprekken tegelijk: bijna de helft van de 8,2 miljard mensen op aarde zou tegelijk kunnen bellen, door één kabel. Of, omdat Netflix voor HD 3 megabit per seconde vraagt: zo'n 40 miljoen mensen zouden tegelijk een film in HD kunnen kijken.

Bronnen: Bell System Technical Journal: TAT-1, planning and performance (1957); IEEE: Milestone, TAT-8, the first fibre-optic cable across an ocean (2016); Google: Dunant is ready for service (2021); ITU-T G.711: pulse code modulation of voice frequencies (1988); United Nations: World Population Prospects 2024, summary of results (2024); Nobel Prize: popular information, the physics prize (2009); ITU-T G.694.1: spectral grids for WDM applications (2020); Netflix: internet connection speed recommendations

Elk jaar worden er wereldwijd 150 tot 200 storingen aan onderzeese kabels gemeld, ongeveer drie per week.

Vaak weken. Wereldwijd varen er zo'n 65 kabelleggers, en maar ongeveer 20 daarvan doen vooral reparaties. In 2024 duurde een reparatie gemiddeld 51 dagen.

Liggen de uiteinden eenmaal aan dek, dan kost het 10 tot 24 uur om de haardunne vezels weer te verbinden en te testen.

Bronnen: UK Parliament: Subsea telecommunications cables, resilience and crisis preparedness (2025); US Office of Naval Intelligence: answer to the US-China Commission on cable repair (2026); ITU: summit on the resilience of submarine cables (2025); UNEP-WCMC and ICPC: Submarine cables and the oceans (2009)