Hoe je telefoon werkt in een ander land
Roaming betekent dat je telefoon het netwerk van een andere operator gebruikt, meestal in een ander land, waar je eigen netwerk niet komt. Het lokale netwerk controleert je simkaart bij je eigen operator, verwerkt je gesprekken, sms'jes en mobiele data en stuurt de rekening naar je operator. Mobiele data die je zo gebruikt, heet dataroaming. In de Europese Unie betaal je tot 2032 wat je thuis betaalt, een regel die roamen als thuis heet. Daarbuiten, en voor de meeste Britse klanten in de Europese Unie, rekenen operators extra. De regels veranderen vaak: we hebben elk feit op deze pagina voor het laatst gecontroleerd op 30 oktober 2026.
Paars: het verkeer van je mobielLegenda
- Paars: het verkeer van je mobiel
- Stippellijn: radio
Roamen als thuis · je betaalt wat je thuis betaalt
Druk op een knop, of klik op je mobiel, het huis of de gateway.Druk op een knop, of tik op je mobiel, het huis of de gateway.
Het netwerk werkt in beide gevallen hetzelfde. Roamen als thuis geldt voor een simkaart uit een land van de Europese Unie in een ander land daarvan, en ook in Noorwegen, IJsland, Liechtenstein, Oekraïne en Moldavië.
Anatomie van roaming: je mobiel op vakantie, de lokale zendmast en operator, de internationale verbinding over de grens, en het thuisregister en de datagateway van je eigen operator. De schakelaar erboven toont hetzelfde netwerk met roamen als thuis of met roamingkosten. De tekening is niet op schaal.
-
Volg één gesprek
Druk op Gesprek afspelen en kijk mee, of scrol naar beneden: de tekening volgt je stap voor stap. Met Zelf proberen, onder de tekening, voer je je eigen gesprek.Druk op Gesprek afspelen en kijk mee, of ga met Volgende stap voor stap verder. Met Zelf proberen, onder de tekening, voer je je eigen gesprek.
-
Stap 1 van 5
Je landt en zet je telefoon aan
Je telefoon zoekt je eigen netwerk en hoort het niet. Wel hoort hij de zendmasten van de lokale operators, en hij kiest er een waarmee je operator een akkoord heeft. Je simkaart vertelt het lokale netwerk wie je bent, met een nummer van hoogstens 15 cijfers. De eerste drie staan voor je land, de volgende twee of drie je operator. Meer heeft het lokale netwerk niet nodig om te weten bij wie het naar je moet vragen.
Waarom kiest je telefoon het ene lokale netwerk en niet het andere?
Het meeste beslist je operator. Hij heeft meestal akkoorden met meer dan één operator in hetzelfde land, en zet op je simkaart een lijst van de netwerken waaraan hij de voorkeur geeft. Je telefoon probeert die eerst. De standaard noemt dat steering of roaming.
Vlak bij een grens kan hetzelfde thuis gebeuren. Is een zendmast aan de andere kant van de grens sterker dan je eigen mast, dan kan je telefoon gaan roamen zonder dat je je land uit gaat. De wet van de Europese Unie draagt operators op om je tegen die kosten te beschermen en uit te leggen hoe je ze vermijdt.
Bronnen: ETSI TS 123 122: how a phone picks a network, and steering of roaming (2026); GSMA: International roaming explained (2012); EUR-Lex: Regulation (EU) 2022/612 on roaming on public mobile communications networks within the Union (2022)
-
Stap 2 van 5
Het lokale netwerk vraagt je operator naar jou
De lokale operator heeft je simkaart nog nooit gezien. Zijn bezoekersregister stuurt over de internationale verbinding een vraag naar het thuisregister van je operator: is deze simkaart echt, en wat mag je ermee? Je thuisregister antwoordt en noteert in welk netwerk je nu bent. Het bezoekersregister schrijft je in als gast, en je telefoon kan bellen en online gaan. Daarna komt er een sms met de prijzen die voor jou gelden.
Hoe kan een netwerk een simkaart controleren die het nooit eerder zag?
Het laat de controle over aan je eigen operator. Op 4G vraagt het lokale netwerk je thuisregister eerst om de gegevens waarmee het je simkaart kan testen, en meldt het daarna waar je bent. In ruil stuurt het thuisregister de gegevens van je abonnement: bellen, data, wat geblokkeerd is.
Vanaf dan bewaart je thuisregister het adres van het netwerk waarin je bent. Zo vindt een gesprek naar je nummer je later.
In de Europese Unie is de welkomst-sms wettelijk verplicht. Je operator moet je gratis vertellen wat gesprekken, sms'jes en data kosten waar je bent, en dat je via 112 de hulpdiensten bereikt.
Bronnen: ETSI TS 129 272: the 4G network's questions to the home register (2026); ETSI TS 123 012: location management in mobile networks (2025); EUR-Lex: Regulation (EU) 2022/612 on roaming on public mobile communications networks within the Union (2022)
-
Stap 3 van 5
Een vriendin belt je van thuis
Anna kiest je gewone mobiele nummer. Dat nummer hoort bij je operator, dus het gesprek gaat eerst naar je operator, waar je ook bent. Zijn centrale vraagt je thuisregister waar je bent. Het register vraagt het lokale netwerk om een roamingnummer, een tijdelijk nummer dat begint met de landcode van het land waar je bent, en de centrale stuurt het gesprek over de grens naar dat nummer. Dan laat het lokale netwerk je telefoon overgaan, zoals het elke telefoon in zijn eigen cellen laat overgaan.
En als iemand in het land waar je bent je belt?
Dan reist het gesprek meestal naar je thuisland en terug, omdat alleen je operator je kan vinden. De standaard kent een kortere weg die het gesprek in het land houdt, optimal routeing, maar die werkt alleen als elk netwerk onderweg hem ondersteunt.
Betaal je om het gesprek aan te nemen? In de Europese Unie niet: gesprekken ontvangen tijdens het roamen kost daar niets extra. Daarbuiten mag je operator je elke minuut laten betalen die je ontvangt.
Bronnen: ETSI TS 123 018: basic call handling in mobile networks (2025); ETSI TS 123 003: numbering, addressing and identification (2026); ETSI TS 123 079: optimal routeing of calls to roaming phones (2025); EUR-Lex: Regulation (EU) 2022/612 on roaming on public mobile communications networks within the Union (2022)
-
Stap 4 van 5
Je opent een kaart, en je data gaat eerst naar huis
Je telefoon stuurt zijn verzoek naar de lokale zendmast. De lokale operator stuurt het niet het internet op. Hij verpakt het en geeft het over de internationale verbinding door aan de datagateway van je operator, en pas daar gaat het naar het internet. Het antwoord komt langs dezelfde weg terug. De standaard noemt dat home routing. Dezelfde standaard laat de lokale operator je data ook rechtstreeks het internet op sturen als je operator daarmee instemt, en dat heet local breakout. Een gesprek over 4G kan op dezelfde manier naar huis gaan, als data.
Moet dataroaming aan of uit?
Dataroaming is de schakelaar op je telefoon waarmee hij mobiele data mag gebruiken op een netwerk in het buitenland. Laat je hem in de Europese Unie aanstaan, dan kost dat met roamen als thuis wat je data thuis kost, tot de grens die je operator stelt voor redelijk gebruik.
Buiten de Europese Unie bepaalt je operator de prijs, dus kijk voor vertrek naar je abonnement, of laat dataroaming uit en gebruik wifi. Komt je simkaart uit de Europese Unie, dan moet je operator van de wet je data daar stoppen, standaard zodra je bijna €50 per maand exclusief btw hebt verbruikt, tenzij je kiest om door te gaan.
Zet dataroaming uit op een veerboot of in een vliegtuig. Hun netwerken zijn via een satelliet met het land verbonden, en roamen als thuis geldt daar niet. In de zomer van 2025 kostte hun data gemiddeld €149 per gigabyte.
Bronnen: ETSI TS 123 401: the 4G network and its roaming architecture (2026); GSMA IR.88: roaming guidelines for 4G networks (2021); EUR-Lex: Regulation (EU) 2022/612 on roaming on public mobile communications networks within the Union (2022); BEREC: 32nd report on international roaming benchmark data (2026)
-
Stap 5 van 5
Ook de rekening gaat naar huis
De lokale operator noteert elk gesprek, elke sms en elke megabyte die je gebruikt, en stuurt die gegevens via een clearinghouse naar je operator, in bestanden die TAP heten. Je operator betaalt de lokale operator de prijs die ze samen afspraken, en in de Europese Unie legt de wet een plafond op het gemiddelde: €1,10 per gigabyte data in 2026, en €1 vanaf 2027. Je betaalt de lokale operator nooit. Je eigen operator stuurt jou de rekening: in de Europese Unie wat je thuis betaalt, en elders zijn eigen roamingkosten.
Is roamen als thuis onbeperkt?
Nee. Het is bedoeld voor reizen. Het is niet bedoeld voor iemand die in het ene land woont en altijd een goedkopere simkaart uit een ander land gebruikt. Je operator mag naar je gebruik over minstens vier maanden kijken. Was je meer in het buitenland dan thuis, en gebruikte je er ook meer dan thuis, dan mag hij je vragen om dat binnen 14 dagen uit te leggen voordat hij extra rekent.
Heb je een abonnement met onbeperkte of heel goedkope data, dan mag je operator ook een datalimiet voor roaming instellen. Die moet minstens twee keer zo hoog liggen als wat je maandprijs tegen het groothandelsplafond zou kopen: bij een abonnement van €13 per maand exclusief btw, tegen het plafond van €1,30 per gigabyte in 2025, minstens 20 GB.
Bronnen: GSMA: Transferred Account Procedure, standardised interfaces (2026); EUR-Lex: Regulation (EU) 2022/612 on roaming on public mobile communications networks within the Union (2022); EUR-Lex: Commission Implementing Regulation (EU) 2016/2286 on fair use policy (2016); Your Europe: Mobile roaming costs (2026)
Roaming in cijfers
-
€1,15
In 2006 kostte een roaminggesprek in de Europese Unie gemiddeld €1,15 per minuut, meer dan vijf keer wat de operators elkaar ervoor betaalden.
European Commission: Press release IP/06/978 on cutting roaming charges (2006)
-
17 keer
In de zomer van 2019 gebruikten mensen die in de Europese Unie roamden 17 keer zoveel mobiele data als in de zomer van 2016, de laatste zomer vóór roamen als thuis.
European Commission: Press release IP/21/653 on extending roam like at home (2021)
-
€149
Op schepen en in vliegtuigen, waar roamen als thuis niet geldt, kostte mobiele data in de zomer van 2025 gemiddeld €149 per gigabyte.
BEREC: 32nd report on international roaming benchmark data (2026)
Hoe het zo gekomen is
- 1982
Eén telefoon voor Europa
De Europese conferentie van telecomadministraties richt de Groupe Spécial Mobile (GSM) op, GSM, om één mobiele technologie voor heel Europa te ontwerpen.
- 1992
Het eerste roamingakkoord
Telecom Finland en Vodafone UK sluiten het eerste internationale roamingakkoord, zodat de klanten van de een het GSM-netwerk van de ander kunnen gebruiken.
- 2007
Een prijsplafond voor gesprekken
De Europese Unie stelt haar eerste prijsplafond in: een roaminggesprek mag hoogstens €0,49 per minuut kosten om te bellen en €0,24 per minuut om te ontvangen, exclusief btw.
- 2017
Roamen als thuis
Vanaf 15 juni mogen operators niets extra meer rekenen voor gesprekken, sms'jes en data in een ander land van de Europese Unie.
EUR-Lex: Regulation (EU) 2015/2120 on open internet access and retail roaming charges (2015)
- 2021
Het Verenigd Koninkrijk valt erbuiten
Vanaf 1 januari geldt de regel niet meer voor het Verenigd Koninkrijk. De meeste Britse operators voeren daarna een dagprijs in voor de Europese Unie.
Ofcom: Mobile roaming, strengthening customer protections, statement (2024)
- 2022
Tien jaar erbij
Een nieuwe verordening verlengt roamen als thuis tot 30 juni 2032 en voegt het recht toe op dezelfde netwerkkwaliteit in het buitenland, 5G inbegrepen waar het lokale netwerk dat heeft.
- 2026
Oekraïne en Moldavië doen mee
Vanaf 1 januari geldt roamen als thuis ook voor reizen vanuit de Europese Unie naar Oekraïne en Moldavië.
Arcep: Prix des appels, SMS et internet mobile en Europe (2026)
Wat de regels zeggen
Wie wat betaalt in het buitenland, hangt af van waar je simkaart vandaan komt en waar je bent. De Europese Unie heeft één regel voor al haar landen. Het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland hebben elk een eigen regel.
-
Europese Unie: de prijs die je thuis betaalt
Je operator mag je niets extra rekenen voor gesprekken die je voert of aanneemt, voor sms'jes of voor data in een ander land van de Europese Unie, of in Noorwegen, IJsland, Liechtenstein, Oekraïne en Moldavië. Hij moet je dezelfde netwerkkwaliteit geven als thuis, 5G inbegrepen, waar het lokale netwerk die heeft. De regel loopt tot 30 juni 2032. In elk land legt de toezichthouder hem uit: de Autoriteit Consument & Markt (ACM) in Nederland, het Belgisch Instituut voor Postdiensten en Telecommunicatie (BIPT) in België, Arcep in Frankrijk en de Bundesnetzagentur in Duitsland.
EUR-Lex; European Commission; Arcep; Bundesnetzagentur; ACM ConsuWijzer; BIPT
-
Europese Unie: redelijk gebruik
De regel is bedoeld voor reizen. Een operator mag bewijs vragen dat je in zijn land woont, je gebruik over minstens vier maanden bekijken en, na een waarschuwing, een kleine toeslag rekenen als je vooral in het buitenland bent. Bij abonnementen met onbeperkte of heel goedkope data mag hij een datalimiet voor roaming instellen, nooit lager dan wat de formule van de wet oplevert. De stap over de rekening geeft de details.
EUR-Lex (1, 2); Your Europe
-
Buiten de Europese Unie: waarschuwingen en een kostenlimiet
Met een simkaart uit de Europese Unie heeft roaming elders geen prijsplafond. Toch moet je operator je bij aankomst de prijzen sms'en, en je mobiele data stoppen zodra je een limiet van bijna €50 per maand exclusief btw bereikt, tenzij je kiest om door te gaan. Hij moet je ook de netwerken op schepen en in vliegtuigen laten blokkeren.
-
Verenigd Koninkrijk: dagprijzen en meldingen
Sinds 1 januari 2021 bepalen Britse operators zelf hun prijzen voor de Europese Unie, en de meeste rekenen een dagprijs: £2 tot £2,30 per dag in februari 2024. O2 is de uitzondering onder de grote operators, met tot 25 GB in de Europese Unie zonder extra kosten. Sinds 1 oktober 2024 verplichten de regels van Ofcom operators om je bij het begin van het roamen te vertellen wat het kost en hoe je je rekening beperkt.
-
Zwitserland: per seconde en per kilobyte afgerekend
Zwitserland valt buiten de regel van de Europese Unie, en zijn operators bepalen zelf hun roamingprijzen. Sinds 1 juli 2021 verplicht de Zwitserse wet ze om roaming tot op de seconde en de kilobyte af te rekenen, bij het afsluiten van het contract een kostenlimiet in te stellen, en roaming op schepen, in vliegtuigen en via satellieten uit te laten staan tot je het zelf aanzet. Reis je met een simkaart uit de Europese Unie naar Zwitserland, dan bepaalt dus je eigen operator daar de prijs.
Federal Office of Communications (BAKOM); European Commission; Fedlex
Dit is het minimum dat de wet vastlegt. Een abonnement kan je meer geven: sommige operators in de Europese Unie nemen het Verenigd Koninkrijk of Zwitserland zonder extra kosten op, dus kijk je eigen abonnement na voor je op reis gaat.
Waar Voxbi in beeld komt
Voxbi, een in de Europese Unie gehoste cloudtelefooncentrale, zet je zakelijke nummer in een app op je mobiel, zodat je in het buitenland kantoorgesprekken voert en aanneemt via wifi of mobiele data, en Mixvoip, eigenaar van Voxbi, levert de nummers.
Bekijk het in Voxbi